Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, çünkü hafıza kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü kalabalık ortamlarda ince notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri önceden belirlemek işin temeli olur. Kriter belli olunca her puro aynı terazide tartılır böylece yorumlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak sık görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ve net başlar tabii ki bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira asıl tat çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım olur. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir gerçekten bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün kendi karakterini yalnızca ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı değerlendirme sağlar. Bölümlerin geçişi çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır hem de tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net kılar her zaman aynı ışık ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz notayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda yer alır ve ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce birkaç çekiş almak şarttır diğer taraftan yarım notlar yazmak fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın ortası en çok tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın hızını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden kül hattının eşit ilerlemesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden baharatlı notalar erken belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales nasıl içilir gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz ısınma hızı ise tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ama aromalar daha geç açılır ve bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı yapar fakat şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi ardından kalını seçmek iyi olur. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki his ve burnun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal karşılıklı besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi denemesidir mesela ılık bir soluk aromayı daha geniş açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa geçirir sert bir çekiş de narin notaları siler. Yoğunluk damakta düşük ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar açısından önce koku yoluyla gelen ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı da detay vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük hissedilir ayrıca öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir damak en belirgin aromayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kakao tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk içecekler dili duyarsızlaştırır ve tat hissini düşürür. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası korur gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra keskin tonlar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su dışında sade çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında yanış kısa olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı görmek özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de sedir tonunu hızla ortaya koyup biter zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu oluşturur bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, fakat güç algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım yoğunluk hakkında kesin bir yargı sunmaz yani her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ve saat algıyı etkiler bu düzen üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa benzer notalar defalarca baştan öğrenilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk ismi ve not tabloya yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan çok fark çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta kısa cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre belirgin sedir kokusu gibi bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda hareket göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir örneğin sert bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir notasını yüksek tutar üstelik ağır bir duman notasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk güçlü aroma sunabilir aksi hâl de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde aroma farkı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ile düzenli not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda çubuk çabuk yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını da deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda de duman ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hızını etkileyen başka bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür değerlendirme günü seçerken bunu hesaba katın. Temiz hava ortamdaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman odadaki hava veya esinti çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Kapalı bir ortamda koku birikirse ikinci çubuğun aroması yanlış okunabilir. Pencere açıklığı bırakmak genellikle yeterlidir. Rüzgar çok sertse kül yapısı şaşar.